Σκέψεις για τον Μαλερισμό και το συντηρητισμό της σύγχρονης ορχήστρας

Ήταν περίπου πριν δέκα χρόνια όταν είχα ακούσει στο Μέγαρο Μουσικής τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βουδαπέστης με τον Ιβάν Φίσερ σε έργα Λιστ και Μάλερ. Μια πολύ ωραία βραδιά όπου τις καλύτερες εντυπώσεις άφησε μια θεαματική ερμηνεία της Πρώτης Συμφωνίας του Μάλερ, η επονομαζόμενη συχνά «Τιτάν». Θεαματική όχι μόνο στο ηχητικό – ερμηνευτικό σκέλος, αλλά και στο οπτικό. Γιατί μια καλή συναυλία βλέπεται κιόλας. Κατ’ αρχάς, η κατανομή των ομαδικών συνόλων ήταν πολύ διαφορετική από το συνηθισμένο που έχουμε μάθει. Η κλασική κατανομή της ορχήστρας, αρχίζοντας από τα αριστερά, είναι πρώτα βιολιά, δεύτερα βιολιά, βιόλες, τσέλα και κοντραμπάσα. Για τα πνευστά, συνήθως τα ξύλινα βρίσκονται στο δεύτερο επίπεδο, τα χάλκινα στο τρίτο και τα τύμπανα από πάνω ή ανάμεσα στα χάλκινα. Ο Ιβάν Φίσερ πήρε κατά κυριολεξία τις υποδείξεις του Γκούσταβ Μάλερ και αναδιάρθρωσε όλη την κατανομή της ορχήστρας. Έβλεπες τα κοντραμπάσα στο τρίτο επίπεδο, πάνω από τα φαγκότα στο δεύτερο, οι τρομπέτες είχαν πάρει την κεντρική θέση του δεύτερου επίπεδου, τα ξύλινα διασκορπίστηκαν, τα τρομπόνια δεν θυμάμαι που ακριβώς, τα τύμπανα ήταν επικεφαλής του τρίτου και τα κόρνα κάπου άκρη αριστερά, εκεί που θα περίμενε κανείς τα φλάουτα και τα πίκολα. Τα έγχορδα δε, αν θυμάμαι καλά τη σειρά τους, σε πρώτα βιολιά, τσέλα(!), δεύτερα βιολιά και βιόλες. Όλη αυτή η κατανομή ξενίζει, αλλά τόσο ο Μάλερ όσο και ο μαέστρος έλαβαν υπόψη τους πως η Συμφωνία αυτή παίζει σε πολύ υψηλές ηχητικές εντάσεις και ο σκοπός είναι να μοιραστούν τα όργανα με τέτοιο τρόπο ώστε η μία ομάδα να μην επικαλύπτει την άλλη στα ισχυρά φορτίσιμι, πολύ συχνά με την ένδειξη fff, του έργου όπως γίνεται εδώ στο απόσπασμα από την εισαγωγή του 4ου μέρους.

[audio:http://www.fileden.com/files/2007/1/27/698393/Mahler_1st_finale_open_section_Bernstein.mp3%5D

Όταν έφτασε η coda (το τελευταίο τμήμα ενός μουσικού μέρους) στο θυελλώδες 4ο μέρος του έργου, απόρησα με μια ενέργεια των οκτώ κορνίστων. Σε ένα μεταβατικό σημείο της coda, ξεκινούν να παίζουν το θέμα τους. Στην επανάληψή του, σηκώθηκαν όρθιοι και στην κατάληξη γύρισαν, σαν από στρατιωτικό παράγγελμα, προς τα αριστερά με τα χωνιά των κόρνων προς το κοινό! Δεν άργησα να καταλάβω, όταν τελείωσε το έργο, ότι το θέμα είχε καθαρά δυναμική εξήγηση. Αλλιώς ακούγεται ένα όργανο που είναι «θαμμένο» ανάμεσα στους μουσικούς, αλλιώς όταν βγει επάνω κι αλλιώς όταν το κόρνο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, στρέψει το χωνί του προς εμάς. Κι αυτό για να μην αναγκάζεται ο μουσικός να φυσάει πιο δυνατά κάθε φορά με αποτέλεσματα τα οποία δεν είναι πάντα τα επιθυμητά. Σκληρός ήχος, επικάλυψη των γειτονικών οργάνων, φυσική κούραση (δεν είναι λίγο να φυσάς πολύ δυνατά σε… κόρνο, δύσκολο όργανο).

Ρώτησα τον αγαπητό φίλο Π, μιας που είναι μουσικός, αν ο Μάλερ είχε δώσει τέτοια ένδειξη ή ήταν επιλογή του μαέστρου. Μου απάντησε, επισυνάπτοντας και το ανάλογο τμήμα της παρτιτούρας, ότι όντως ο Μάλερ την υπαγόρευσε: από εκεί που αρχίζει το τελικό χορικό έχει σημείωση που εξηγεί τι θέλει, στην οποία μεταξύ άλλων γράφει ‘Alle Hornisten stehen auf’ (όλοι οι κορνίστες όρθιοι).

[audio:http://www.fileden.com/files/2007/1/27/698393/Mahler_1st_finale_Bernstein.mp3%5D

Concertgebouw Amsterdam, Leonard Bernstein

Έχω ξανακούσει κι άλλες, τουλάχιστον, δυο φορές ζωντανά την Πρώτη, αν και δεν είναι δα και κάνα τρομερό αριστούργημα όπως η Πέμπτη και η Ενάτη, εν τούτοις σ’ αυτές τις συναυλίες δεν ακολουθήθηκε καμία απολύτως υπόδειξη κι ως προς τη χωροθέτηση. Μια συναυλία του Βλαντιμίρ Ασκενάζι (δυστυχώς δεν θυμάμαι ακριβώς ποια ορχήστρα ήταν, νομίζω η Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης) στο Ηρώδειο και μία στο Παλλάς από την ΚΟΑ. Όλη αυτή η ατολμία, καθώς δεν μπορώ να κάνω υποθέσεις για τις προθέσεις του κάθε μαέστρου) με κάνει να συμπεράνω πως οι αίθουσες συναυλιών οφείλουν την κρίση τους σε ένα συντηρητισμό που δεν υπήρχε στον Γκούσταβ Μάλερ, αλλά ούτε και σε άλλους μεγάλους πειραματιστές του ορχηστρικού ήχου, σαν τον Ρίχαρντ Στράους, τον Ίγκορ Στραβίνσκυ και τον Άρνολντ Σένμπεργκ. Και αυτός ο συντηρητισμός πιθανότατα οφείλεται στους ίδιους τους μουσικούς μιας συμφωνικής ορχήστρας λόγω της νωθρότητας αλλά και της πίεσης χρόνου. Δεν μπορείς σε μια συναυλία να αλλάζεις εύκολα τις θέσεις των οργάνων για κάθε έργο που παίζουν.

[audio:http://www.fileden.com/files/2007/1/27/698393/Mahler_1st_finale_Mitropoulos.mp3%5D

Minneapolis Symphony Orchestra, Dimitri Mitropoulos

Διακοσμώ το ποστ με δύο εκτελέσεις του ίδιου τμήματος, της coda. Η πρώτη είναι από τον Λέοναρντ Μπερνστάιν, [δεξί κλικ/αποθήκευση ως…] με την σπουδαία Κονσερτγκεμπάου του Άστερνταμ, αλλά δεν διαπιστώνω στο συγκεκριμένο σημείο από το άκουσμα, να σηκώνονται οι κορνίστες. Αν και μαλερικός μαέστρος, οι ερμηνείες του σηκώνουν πολλές ενστάσεις ανάμεσα στους μουσικούς και τους κριτικούς, πέρα από τα κλασικά λάθη των λανθασμένων εισόδων, οι ηχογραφήσεις του στην Deutsche Grammophon είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία «ζωντανές».

Η άλλη εκτέλεση, ανήκει στο δάσκαλο του Μπερνστάιν, τον μεγάλο Δημήτρη Μητρόπουλο, [δεξί κλικ/αποθήκευση ως…] με τη συμφωνική της Μινεάπολης, νυν Σινσινάτι Μινεζότα. Ηχογραφημένη το Νοέμβριο του 1940, η ομοιότητα με την ερμηνεία του Μπερνστάιν είναι εντυπωσιακή στο ερμηνευτικό υπόβαθρο του Μάλερ. Όσοι ασχολούνται με τη μουσική του Μάλερ, αναγνωρίζουν πολύ εύκολα δύο ερμηνευτικές γραμμές. Η πρώτη είναι η σχολή των μαθητών του Μάλερ, σαν τον Όττο Κλέμπερερ, τον Μπρούνο Βάλτερ, τον Έριχ Κλάιμπερ κι άλλους. «Φυσική» απόληξη αυτού του μαλερισμού είναι, ενδεικτικά, ο Κλαούντιο Αμπάντο αλλά και ο Μπέρναρντ Χάιτινκ. Η δεύτερη γεννήθηκε και κινήθηκε ανεξάρτητα και ο πρώτος εκφραστής της είναι ο Δημήτρης Μητρόπουλος, με τον πιο χαρακτηριστικό και χαρισματικό μαθητή του, τον Λέοναρντ Μπερνστάιν. Προσωπικά, θεωρώ ότι οι πρόσφατες ηχογραφήσεις του Πιερ Μπουλέζ κλίνουν περισσότερο στη δεύτερη γραμμή, λ.χ. η ηχογράφηση της Έκτης.

___________

Κι ένα μικρό κουίζ. Ακούστε τα πρώτα 30 δευτερόλεπτα από αυτό το βίντεο και πείτε μου, τι σας θυμίζει;


Advertisements

27 thoughts on “Σκέψεις για τον Μαλερισμό και το συντηρητισμό της σύγχρονης ορχήστρας

  1. Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σου. Πραγματικά, ο «συντηρητισμός» της σύγχρονης ορχήστρας είναι εντονότατος, καί αυτό είναι πραγματικά αξιοπερίεργο, δεδομένου του «πειραματικού» 20ου αιώνα (στους συμφωνιστές που αναφέρεις, θα πρέπει να προστεθεί και ο Olivier Messiaen με την έξοχη συμφωνία του Turangalila ή και ο Edgar Varese με τα πρωτοποριακά ορχηστρικά του έργα, λ.χ. το Ameriques), ο οποίος γέννησε έναν Stockhausen – στο έργο του Gruppen αντιπαραθέτει 3 (τρεις) πλήρεις ορχήστρες !!! (προφανώς θα χωράνε μόνο σε κάποιο γήπεδο…)
    Το να ακολουθούνται οι οδηγίες του συνθέτη από τον ερμηνευτή είναι ζήτημα που έχει εγείρει απειράριθμες πολεμικές. Σε ένα άλλο επίπεδο, αυτό των διαφορετικών εκδόσεων μιας συμφωνίας, γνωστό είναι πόσο πολύ έχουν αλλάξει τα … φώτα στις συμφωνίες του αγαπημένου μου Μπρούκνερ (μαθητής του οποίου υπήρξε ο Μάλερ), σε σημείο που να μην ξέρεις ποιός είναι Μπρούκνερ και ποιός όχι…
    Όσον αφορά την 1η συμφωνία του Μάλερ, θα προτείνω και τις εκτελέσεις του Kubelik η του Scherchen. Νομίζω ότι ο πρώτος είναι αυτός που κινείται πιο κοντά στο πνεύμα του ομοεθνούς του Μάλερ. Ο Μπερνστάιν είναι εντυπωσιακός, αλλά γίνεται κάποιες στιγμές.. «εφφετζής». Όσο για τον Μπουλέζ, νομίζω ότι παραείναι μαλερικός (!), και αυτό το κατάλαβα όταν έβαλα να ακούσω την εκτέλεσή του με την ορχήστρα του Cleveland της Φανταστικής Συμφωνίας του Μπερλιόζ: έλεγξα αρκετές φορές το εξώφυλλο του CD να δω αν γράφει πουθενά Gustav Mahler!!!

    Βαγγέλης
    Ανορθόγραφος

  2. Mόλις τώρα πήρα είδηση και το κουίζ σου… Είναι to scherzo από το 5ο μέρος της 2ης συμφωνίας του Mahler . Ο αειθαλής Abbado διευθύνει την ορχήστρα του φεστιβάλ της Λουκέρνης (εντυπωσιακό σύνολο) το 2002. 🙂
    Να προτείνω εδώ και την εκτέλεση αναφοράς αυτής της συμφωνίας: Zubin Mehta με την Φιλαρμονική της Βιέννης το 1975.

    Βαγγέλης
    Ανορθόγραφος

  3. Χμμμ, δεν αφορά αυτό το κουίζ μου, εξάλλου κλικάρετε στο βίντεο και βλέπετε ποιο έργο είναι. Είναι κάτι άλλο 😉
    Για τα υπόλοιπα, θα σου σχολιάσω αύριο, είμαι πτώμα απόψε.

  4. Μήπως εννοείς την κατανομή των οργάνων και την εκτέλεση του Φίσερ που μας περιέγραψες??

    Βαγγέλης
    Ανορθόγραφος

  5. Φαίνεται ότι δεν ξέρω να διαβάζω…Η ερώτηση σου είναι για το τι «ακούμε» στα 30 πρώτα secs και εγώ απαντάω άλλα αντ’ άλλων 😦
    Eλπίζω να το ανακαλύψω σύντομα…

    Βαγγέλης

  6. Αγαπητέ Βαγγέλη (από το μπλογκ Ανορθογραφίες είστε;)

    Για το ζήτημα Μπρούκνερ έχουν ξεσπάσει τόσες φοβερές πολεμικές με τις διάφορες εκδόσεις (πχ Nowak, Haas), που όπως γνωρίζετε, όλες οι ηχογραφήσεις είναι υποχρεωμένες να αναφέρουν την εκάστοτε έκδοση που χρησιμοποιεί ο μαέστρος. Προσωπικά με καλύπτει το «κουτί» του Κάραγιαν αν και λιγουρεύομαι και τον Γιόχουμ με την Σταατσκαπέλε της Δρέσδης (υπέροχη ερμηνεία στην 9η) κι αυτό το ζήτημα δείχνει σήμερα κι ένα αδιέξοδο: την ασυμφωνία των μουσικών για μια αντικειμενική προσέγγιση στις πρωτότυπες παρτιτούρες. Διάβασα κάπου ο Τοσκανίνι φέρει τεράστιο μέρος της ευθύνης με τις «επεμβάσεις» του αλλά δεν είμαι βέβαιος, καθώς δεν γνωρίζω πολλές λεπτομέρειες, αν αυτός ο αντίκτυπος έχει τόση μεγάλη σημασία όσο οι διαφωνίες των επιγόνων μαέστρων.

    Πάντως, παρατήρησα το εξής ότι συμβαίνει τα τελευταία χρόνια. Αν στον Μάλερ υπάρχει μια σκανδαλώδης ατολμία να προσεγγιστεί πιστά μια παρτιτούρα του, εν τούτοις οι διάφορες «ακαδημίες παλαιάς μουσικής» και οι αναθεωρητικές σχολές περισσότερο συγχρόνων ορχήστρων τολμούν ριζικές προσεγγίσεις στις συμφωνίες του Μπετόβεν. Όπως συμβαίνει από τον Άρνονκουρτ, τον Χόκγουντ και τον Γκάρντινερ, μέχρι τον Σάιμον Ρατλ που στηρίχτηκε σε πρόσφατες αναθεωρήσεις για τις συμφωνίες αυτές.

    Υπάρχει όμως κι ένα άλλο ενδεχόμενο σχετικά με τον Μάλερ και το λέω με κάθε επιφύλαξη καθώς δεν γνωρίζω πολλά πράγματα για την τεχνολογική εξέλιξη των οργάνων. Παρόλο που ο Άντολφ Σαξ έδωσε την οριστική μορφή των χάλκινων, ήδη από την εποχή του Βάγκνερ, ίσως είναι πιθανό ό,τι οι τεχνικές δυνατότητες του κόρνου εκείνη την εποχή (περίπου 1880) ήταν ακόμη περιορισμένες.

    Για τον Πιερ Μπουλέζ, έχετε δίκιο και γι αυτό του έκανα ειδική αναφορά. Απορώ κι εγώ για το Δάφνις και Χλόη του Ραβέλ (με Φιλαρμονική Βερολίνου) που το ερμηνεύει καραγιαννικότερα του.. Κάραγιαν. Για τη Φανταστική Μπερλιόζ, σας προτείνω τον Myung-Whun Chung (δεν καταλαβαίνω πως προφέρεται) με ορχήστρα της όπερας της Βαστίλλης. Καμία σχέση με τον «στιβαρό» ρομαντικό ήχο που μας έχει συνηθίσει η δισκογραφία.

  7. Σπυρέτο72
    Το είχα ξεχάσει ότι έχει Γιάνσονς στο Μέγαρο! Τον είχα ακούσει πριν χρόνια στη 2η Μάλερ και μάλλον δεν με ενθουσίασε πάρα πολύ. Αλλά στο Ρέκβιεμ του Βέρντι έριξε τα ταβάνια! Να δω πότε είναι πάλι εδώ να κόψω εγκαίρως εισιτήρια.

    Ανόητε Μαδριγαλιστή
    Είστε προβοκάτορας! Αν σχολιάζατε ποτέ τα άλλα μουσικά μου ποστ, πάλι θα ρίχνατε το αγαπημένο σας καρφί για τον Λουτσιάνο Μπέριο! Συνεχίστε τις συνθέσεις σας, ποιος ξέρει, ίσως σας καταγράψει η ιστορία ως τον άνθρωπο που προσπάθησε να γίνει Μπέριο στη θέση του Μπέριο 😉

  8. Αγαπητέ justanothergoneoff,

    Ναι, είμαι ένας από τους ανορθόγραφους των Ανορθογραφιών.

    Ο Jochum είναι must για τις συμφωνίες του Μπρούκνερ. Αυτό τον καιρό εξερευνώ και τον Μπρούκνερ του ιδιόρρυθμου Celibidache.

    Οι αναθεωρητικές σχολές έχουν δώσει ενδιαφέρουσες ερμηνείες. Για τον πολυαγαπημένο μου Μπερλιόζ, οι εκτελέσεις της Φανταστικής των ανα θεωρητών Gardiner και του Norrigton ιδίως είναι εξαιρετικές. Μπορώ να προτείνω και άλλες εκτελέσεις, αλλά θα ξεφύγω πραγματικά από τα όρια ενός ταπεινού reply…

    Με το κουίζ έχει πονέσει το κεφάλι μου από το πρωί… Είναι αλήθεια ότι ο Μπέριο συνέθεσε τη Sinfonia του βασισμένος στο τρίτο μέρος της 2ης του Mahler, αλλά το παρόν απόσπασμα μου φέρνει κάτι από Βάγκνερ και τον Τριστάνο ή και απο τον Wozzek του Μπεργκ.. Η έρευνα συνεχίζεται…

    Υ.Γ. Τo site του Μεγάρου Μουσικής είναι για κλάματα.. Προσπαθώ να δω λεπτομέρειες για τη συναυλία του Jansons, αλλά ανακάλυψα από το in.gr ότι είναι στις 3 και 4 Απριλίου κάποιες συναυλίες με έργα Μπετόβεν και Μάλερ.. Οποιαδήποτε παραπάνω πληροφορία ευπρόσδεκτη 🙂

    Βαγγέλης
    Ανορθόγραφος

  9. Πολύ ενδιαφέρον άρθρο JAGO. Δεν ξέρω ωστόσαο αν είναι συντηρητισμός ή δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία αυτό που επισημαίνεις. Και είναι και φαινόμενο συγκοινωνούντων δοχείων με την απώλεια μουσικής παιδείας στο κοινό. Γενικά, από την στιγμή που η προσέλευση σε τέτοιες συναυλίες έγινε λίγο life-style (στην Αθήνα ας πούμε με την δημιουργία του Μεγάρου ξεκίνησε μια περίοδος που όλα τα ΒΠ συνωστίζονταν για συναυλίες στις οποίες δεν θα είχαν πατήσει το πόδι τους αν γινόντουσαν σε οποιονδήποτε άλλο χώρο.

  10. vagtolis
    Δεν ήξερα ότι ο Γκάρντινερ έβγαλε Μπερλιόζ! Είμαι ασυγχώρητος, θα πάω να το βρω… Άκουσα ένα cd του Celibidache με 6η Μπρούκνερ, μπορώ να πω επιεικώς ότι απογοητεύτηκα… Για το κουίζ, μην πάτε και τόσο μακριά, θα σας δώσω ένα tip. Η απάντηση αφορά πολύ γνωστή ταινία 😉

    Μπαμπάκης
    Έχεις απόλυτο δίκιο για την δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία όσον αφορά τις ελληνικές ορχήστρες, αλλά δεν γνωρίζω την πραγματικότητα των ξένων συμφωνικών και γι αυτό απέφυγα να το θέσω έτσι ορθά κοφτά. Για το Μέγαρο έχω σκοπό να του αφιερώσω ειδικό ποστ πολύ σύντομα.

  11. Καλησπέρα σας!
    Μερικά σχόλια, εγκαινιάζοντας την παρουσία μου σε ένα ακόμα μπλογκ για την κλασσική μουσική. (επιτέλους σας βρήκα…)

    Ο συντηρητισμός στις ορχήστρες έχει απλώς πρακτικές βάσεις. Πέραν τούτου, λίγες είναι εκείνες που θα άντεχαν συνεχείς αλλαγές από τους εκάστοτε μαέστρους. Κι επειδή ο κόσμος έχει περισσότερες ορχήστρες στο επίπεδο μιας μέτριας Γερμανικής απ’ότι μιας εκπληκτικής Γερμανικής, ελπίζω να καταλαβαίνετε και να αποδέχεστε τους λόγους.

    Για τη διάταξη των οργάνων:
    Σε ένα βιβλίο κοίταξα (Δημ. Μητρόπουλος του Απόστ. Κώστιου), και αναφέρει 4 σχήματα για συμφ. ορχήστρα χωρίς σολίστ (κι άλλα 2 με). Οι αλλαγές αφορούν κυρίως τα έγχορδα.
    Εν συντομία: από αριστερά προς δεξιά 1. α’ βιολιά, β’ βιολιά, τσέλλα, βιόλες, από πίσω τα κοντραμπάσα). 2. α’ βιολιά, βιόλες, τσέλλα, β, από πίσω κοντρ. 3. το κλασσικό στο οποίο αναφέρεστε, και 4. α’, τσέλλα, (από πίσω τους κοντρ), βιόλες, β’ (κι από πίσω άρπα/ες).
    Πολλά άλλα σχήματα χρησιμοποιούνται ανάλογα με τις οδηγίες του συνθέτη. Δε νομίζω ότι κάποιο υπερισχύει περισσότερο των άλλων, παρά μόνο σε τοπική κλίμακα…

    Χωρίς καν να ακούσω θα προτιμούσα το Μητρόπουλο από τον Μπέρνσταϊν, μόνο για το ότι ο πρώτος ανέδειξε το Μάλερ στις ΗΠΑ. (δε χρειάζομαι περαιτέρω μουσικούς λόγους…) Παρεμπιπτόντως η ορχήστρα της Μιννεάπολης ήταν που διήυθυνε ο Μητρόπουλος (τώρα λέγεται Μιννεσότα).

    Περί Μπρούκνερ: ο Celibidache είναι ο ειδικός…
    Από την άλλη εγώ δεν είμαι σ’αυτόν -και μπορεί οι ειδικοί να κάνουν λάθος, μια φορά έχω ακούσει ζωντανά την 5η συμφωνία του με Φιλλανδική RSO και τον 80χρονο Herbert Blomstedt. Εκπληκτική μεταμόρφωση μιας μέτριας (κάπου-κάπου καλής) ορχήστρας και μάλλον θα αργήσει μέχρι να προσπαθήσω να ξανακάνω το επιχείρημα…

    «Κι ένα μικρό κουίζ. Ακούστε τα πρώτα 30 δευτερόλεπτα από αυτό το βίντεο και πείτε μου, τι σας θυμίζει;»

    Στη μουσική αναφέρεστε; (έτσι κατάλαβα, αλλά και πάλι δε μου θυμίζει κάτι…)
    καληνύχτα.

  12. vagtolis, το Gruppen ο Stockhausen το ονομάζει «για τρεις ορχήστρες» αλλά δεν είναι τρεις πλήρεις ορχήστρες: είναι μία, χωρισμένη σε 3 υποσύνολα, συνολικά 109 εκτελεστές. Aνάλογο και το Kαρέ, για τέσσερις ‘ορχήστρες’.

    JustAnotherGoneOff, η κατά Gardiner Φανταστική του Μπερλιόζ είναι του 1994 και αποτελεί ίσως το άκρον άωτον της ‘αυθεντικής’ εκτελέσεως. Xρησιμοποιεί όλα τα όργανα της εποχής του Berlioz, μεταξύ των οποίων serpent και ophicleide (που οι σύγχρονες ορχήστρες δεν τα έχουν), ξύλινα φλάουτα, ακόμα και γαλλικά φαγκότα που έχουν αισθητά διαφορετικό ήχο από τα γερμανικά – και, αν θυμάμαι καλά, ηχογραφήθηκε στην αίθουσα που πρωτοπαίχτηκε η συμφωνία!

    Mε την ευκαιρία, ένα απίστευτο μαργαριτάρι: άνθρωπος που θεωρεί τον εαυτό του μαέστρο και έχει εκπομπή στο Tρίτο, ανέφερε κάποτε το 2ο μέρος της Φανταστικής ως «μιά μπάλα»…

  13. stefanos30
    Minneapolis -> Minesota, έχετε δίκιο και κάνω την ανάλογη διόρθωση στο κείμενο. Έχω το βιβλίο για τον Μητρόπουλο που λέτε, αλλά περισσότερο μιλάω για τις υποδείξεις του συνθέτη και το κατά πόσο ακολουθούνται αυτές όταν είναι βασική προϋπόθεση η εφαρμογή τους όπως διαπίστωσα σε κείνη τη συναυλία του Φίσερ. Ο Celibidache μπορεί να είναι ειδικός στον Μπρούκνερ αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μία από τις λάθρες ηχογραφήσεις του είναι απαραιτήτως καλή. Απλά, δεν μου άρεσε η συγκεκριμένη εκτέλεση στην Έκτη, βρίσκω πολύ πειστικότερες τις ερμηνείες του Γιόχουμ (με Σταατσακαπέλε) και του Κάραγιαν.

    Δεν κατάλαβα ακριβώς ποιά είναι η φιλανδική RSO, προφανώς βγαίνει από το Radio Symphony Orchestra.

    Όσο για το κουίζ, ας το πάρει το ποτάμι: γιατί είναι απελπιστικά όμοιο σε σύλληψη με την εισαγωγή από το οσκαρούχο σάουντρακ του Star Wars; 😉

  14. spyretos72
    ΔΟΛ είναι, απολίθωμα σαν τον VIP κόσμο του Μεγάρου θα είναι…

    Π
    Ευχαριστώ για τις πληροφορίες περί Γκάρντινερ, θα πάω να το αγοράσω σίγουρα. Ώστε έτσι η «μπάλα» ε; Έπαψα να ακούω Τρίτο λόγω κακής λήψης, οπότε αγνοώ ποιος είναι ο ευθαλής κύριος… για στείλε ονοματάκι στο μέηλ μου…


  15. Όσον αφορά το «Gruppen», έκανα λάθος αναφερόμενος στο «πλήρεις». Είναι όντως για 109 όργανα, χωρισμένα σε τρία ορχηστρικά σύνολα. Όμως, στην επίσημο κατάλογο των έργων του, αναφέρεται για τρεις ορχήστρες και τρεις διευθυντές , έναν προφανώς για κάθε μία. Εντάξει, δεν θα διαφωνήσουμε τώρα για την ονομασία των συνόλων, αυτού του θαυμάσιου έργου. Για το Caree όμως, όπου έψαξα, αναφέρει για 4 ορχήστρες και 4 χορωδίες. Δεν έχω εκτέλεσή του, οπότε δεν μπορώ να πω περισσότερα.
    Για τη «Φανταστική» του Gardiner, εξαιρετική εκτέλεση, αλλά προτιμώ στο ίδιο πνεύμα, αυτή του Roger Norrington με τους London Classical Players.
    @JustAnotherGoneOff
    Βρε τον John Williams….Πολύ Μάλερ άκουγε.. 😉

    Βαγγέλης

  16. Bαγγέλη, τα Γκρούπεν και το Kαρρέ είναι παρόμοια σε σύλληψη: 3 και 4 σύνολα, αντίστοιχα, που ο Stockhausen τα ονομάζει ορχήστρες, το καθένα με το δικό του μαέστρο γιατί παίζουν σε διαφορετικά τέμπι ταυτόχρονα. Σύμφωνα με τις σημειώσεις του ίδιου του Stockhausen για τα έργα του, το Kαρρέ είναι γιά 80 εκτελεστές συνολικά, συν 12-16 χορωδούς για κάθε ένα από τα τέσσερα σύνολα.

  17. stefanos30
    Τώρα πρόσεξα τα λινκς στο ιστολόγιο σου και παρατηρώ ότι έχεις πολλά λινκ για την Φιλανδία, μου λύθηκε εν τω μεταξύ η απορία για την Finnish RSO, αλλά εκεί μένεις; Ο Ovi-Θάνος μένει κι αυτός εκεί και είναι επίσης λάτρης της κλασικής μουσικής (ειδικά του Σιμπέλιους).

  18. JAGO

    Ναι, από το Radio Symphony Orchestra βγαίνει, δε νομίζω ότι χρειάζετει εξήγηση σε τέτοια παρέα… 😉

    Ναι, εκεί (εδώ) μένω (στο άλλο ιστολόγιο http://on-Greek-classical-music.blogspot.com, βρίσκεσται κι εσείς στα λινκς ;-).

    Το Θάνο δεν τον έχω γνωρίσει προσωπικά.

    Περί ΜΜΑ: ως επαγγελματίας μουσικός (και όχι ως ακροατής/πελάτης) η σελίδα τους είναι το τελευταίο που με ενοχλεί… καταλαβαίνετε τι εννοώ.

    Τέλος Π, περί του «μαέστρου» εκείνου»: κλίνω να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι δεν έχει πολύ σημασία ποιος ήταν/είναι. Αν δεν ήταν αυτός, τότε κάποιος άλλος και πάει λέγοντας. Ούτως ή άλλως, η ΕΡΑ και η Εθν. Συμφ. Ορχήστρα της εγκαταλειμμένες είναι από πολιτεία τε και «αρμοδίους» (ατυχία βέβαια ότι υπάγεται στο Υπ. Τύπου, αλλά αυτό μάλλον δικαιολογία καταντάει…)

  19. JustAnotherGoneOff & stefanos30: H κατάσταση στο Tρίτο, με κάποιες εξαιρέσεις, είναι πραγματικά άθλια. Πάρτε πρώτα μερικές ακόμα αποφωνήσεις του κ. μαέστρου:

    «Xορωδία και Oρχήστρα […] του Bάρσοβ»
    «Συμφωνία Kοντσερτάτε»
    «Πιοτρ Ίλικ Tσαϊκόφσκι»
    «Nτέιβιντ Όιστραχ»
    «Διευθύνει ο Pίχαρντ Στούτ» (πριν το κομμάτι), «Pίτσαρντ Στούτ» (μετά το κομμάτι) [Richard Stoudt, Άγγλος]

    O μαέστρος αυτός κάνει και βαθυστόχαστα σχόλια για τα κομμάτια, του επιπέδου π.χ. ότι το Kοντσέρτο του Στραβίνσκυ είναι «χαριτωμένο» και «έχει ωραίες ιδέες».

    Aλλά όπως λες, stefanos30, δεν έχει σημασία ποιός είναι – μόνο που δεν ισχύει το ότι αν δεν ήταν αυτός θα ήταν κάποιος άλλος, γιατί EINAI ή ήταν και άλλοι! Πάρτε ένα δειγματολόγιο προς επίρρωσιν:

    κος. Σ.
    «9 διπλά φαγκότα» [κοντραφαγκότα]

    κα. Γ.
    «Oνεγκέρ» και «Xόνεγκερ» στην ίδια φράση

    κα. B
    «Pαλφ Bων Γουίλλιαμς: το ανέβασμα του κορυδαλλού» [Pέιφ, The Lark Ascending]

    κος. Φ.
    «Nτάουλαντ» πριν το κομμάτι, «Nτόουλαντ» μετά [σωστό είναι το δεύτερο]
    «Άντριαν Mπάουλτ» [η σωστή προφορά είναι Έιντριαν Mπολτ]

    κος. M.
    «Άντριαν Mπουλτ»
    «Kαίτχεν» [Kαίτεν]
    «Pέι Γκούντμαν» [Pόυ]
    «Λίο Nτελίμπ» [Λεό]
    «Σερενέιντ Nτβόρζακ»
    «Πώλ Xίντεμιθ», «Tράουερμιούζικ» [Πάουλ Xίντεμιτ, Tράουερ-μουζίκ]
    «Θα ακούσουμε από τη Mουσική Προσφορά με αρ. κατ. 1079 τη Σονάτα για φλάουτο και χάρπσικορντ με αρ. κατ. 1032» [όχι δεν κάνω πλάκα, έτσι είχε πει!]

    Άλλος κος. M:
    «Pόντο με συγκρουόμενα επεισόδια» [υποθέτω μετάφραση κάποιου «contrasting» από το φυλλάδιο του cd]

    Άλλος κος M.
    «Nτιβερτιμέντο Mότσαρτ σε Σι μείζονα» [και πριν και μετά το έργο. O συγκεκριμένος M. διδάσκει και θεωρητικά, τρομάρα του: σε όλη τη μουσική της κλασικής περιόδου δεν υπάρχει ούτε ένα ορχηστρικό έργο σε Σι μείζονα, γιατί ποτέ δεν γράφονταν κομμάτια για πάνω από 4 αλλοιώσεις στον οπλισμό.]

    κος. Π
    Θέλει να βάλει ένα ορχηστρικό παράδειγμα για σύγκριση με ένα συγγενές σόλο κομμάτι, και λέει: Eπειδή δεν βρήκαμε αρκετά καλή εκτέλεση, ζητήσαμε από τον ηχολήπτη να μας το βάλει σε γρήγορες στροφές. [και πάλι δεν κάνω πλάκα]

    Έτερος κος. M.

    Eδώ μαζί ένα δείγμα σουρρεαλισμού και ένα της κατάντιας του Tρίτου. Eκπομπή 30 Iανουαρίου, αρχίζει λέγοντας (τα γράφω περιληπτικά): Aν σήμερα ήταν του Aγ. Δημητρίου θα είχαμε να ευχηθούμε σε πολλούς, μεταξύ των οποίων εγώ, ο ηχολήπτης και ο διευθυντής που πέρασε από το στούντιο. Tι κι αν δεν είναι, τι κι αν το όνομα είναι αρχαιοελληνικό, θα αρχίσουμε με ένα ισπανόφωνο τραγούδι. Kαι τελικά κάνει εκπομπή με βάση το όνομα Δημήτρης, στην οποία εκπομπή (στο Tρίτο Πρόγραμμα ε;), μετά τον Mητρόπουλο και τον Σοστακόβιτς παρήλασαν οι: Tιόμκιν, Ψαριανός, Γαλάνη, Xορν, Mίμης Φωτόπουλος και νέοι έλληνες τραγουδοποιοί.

  20. «Aν σήμερα ήταν του Aγ. Δημητρίου θα είχαμε να ευχηθούμε σε πολλούς, μεταξύ των οποίων εγώ, ο ηχολήπτης και ο διευθυντής που πέρασε από το στούντιο.Tι κι αν δεν είναι, τι κι αν το όνομα είναι αρχαιοελληνικό, θα αρχίσουμε με ένα ισπανόφωνο τραγούδι.»

    Χαχαχαχαχαχα!!! Και ποιο έβαλε μετά; Το «Πληρώνω και το δίνω όσο όσο / φτάνει Θέ μου απο κείνη να γλιτώσω» ;;;

  21. Παράθεμα: Η κατάντια του Τρίτου Προγράμματος « Λαπουτα

  22. Παράθεμα: Όχι άλλη Πρώτη Μάλερ! | Λαπούτα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s