Ο αγνός ηλίθιος Πάρσιφαλ

Μου έλεγε ένας φίλος τις προάλλες με αφορμή τις μπλογκοαραιώσεις και την αυτοκρατορία των ηλίθιων, πως μετά από ένα πενταήμερο στο δάσος και τη θάλασσα, οι μπετόβλακες μοιάζουν τοσοδούλικοι, τόσοι δα, μικρούληδες. Δεν φαίνονται. Ο [τάδε], ειδικά, αποκτά μια φωνή σαν ψύλλος που τραγουδά στο μπάνιο. Το προτείνω ανεπιφύλακτα. Χάιλυ Ρεκομέντεντ.
Χάιλυ Ρεκομέντεντ λοιπόν. Ακολουθώ την παραίνεσή του και βλέπω πια τα πράγματα από απόσταση. Οι μπετόβλακες στα μπλογκ, στην ενημέρωση, στην πολιτική, στην καθημερινότητα φαντάζουν τοσοδούληδες όσο και δούλοι της βλακείας τους. Τι να σχολιάσω πλέον στα καυτά πολλαπλά ζητήματα των ημερών. Τι έχει απομείνει από τον εξευτελισμό της καθημερινότητας που δεν παρατηρήθηκε και δεν έχει ειπωθεί. Αρχίζω να νιώθω σαν τον Ξέρξη που μαστιγώνει έναν ωκεανό βλακείας. Εγώ θα αλλάξω τον κόσμο; Εσείς; Όχι, τον διαχειρίζονται Αυτοί. Οι μπετόβλακες. Οι πολιτικοί. Οι δημοσιογράφοι. Οι ψευτομπλόγκερς. Τα τσουτσέκια του σταρ σύστεμ.
Δεν παραιτούμαι όμως, απλά ζαλίστηκα. Κάνω μια στάση γιατί τώρα και οι ζέστες στραγγίζουν τις αντοχές. Ασχολούμαι με πιο δημιουργικά πράματα. Να διαβάζω. Να γράφω. Να ακούω. Να βλέπω. Να βγαίνω. Χάιλυ ρεκομέντεντ, όχι πίπες.
Πέτυχα σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση ένα άλμπουμ πέντε δίσκων με τον Πάρσιφαλ του Ρίχαρντ Βάγκνερ, στη χάιλυ ρεκομέντεντ εκτέλεση του Κάραγιαν για την DG. Έδωσα και τα τελευταία λεφτά που είχα για σήμερα να τον αποκτήσω γιατί είπαμε ότι μαζεύω βινύλια, το χόμπυ μου. Μια λίγο περίεργη θρησκευτική αλληγορία, που προέρχεται περισσότερο από τους μύθους του σκοτεινού Βορρά και την προσωπική φιλοσοφία του Βάγκνερ παρά από την χριστιανική παράδοση. Ο χαζός, ο αφελής, ο βλάκας Πάρσιφαλ, ο «αγνός», βρίσκεται ανάμεσα σε μια διαμάχη των Ιπποτών του Γκράαλ και του μάγου Κλίγκσορ. Δίπλα του η καταραμένη Κούντρυ, λάγνα αλλά και μοχθηρή, τυφλό όργανο του Κλίγκσορ αλλά λαχταράει να απελευθερωθεί από τα δεσμά του. Μαζί θα δώσουν τη λύση μετά από μια ανεπιτυχή ερωτική συνεύρεση. Μαζί θα προσπαθήσουν να ξεφύγουν από τη μέγγενη βαρύτατων συμβολισμών, συλλογικών ενοχών και ολοκληρωτικής καταπίεσης. Ο αγνός τρελός και η μάγισσα, απέναντι στο καθεστώς και στη διαφθορά, δεν έχουν εναλλακτικές λύσεις εκτός από το να συμβαδίσουν με το σκοτεινό πνεύμα της εποχής. Και την μεταβάλλουν τελικά με το θράσος και την ηλιθιότητα μέχρι την τελική σκηνή της αποκάλυψης του Ιερού Δισκοπότηρου. Συμπρωταγωνιστεί βέβαια και η Λόγχη του Πεπρωμένου αλλά θα πάμε πολύ μακριά και θα μπλέξουμε με τις αλληγορίες και την έμμεση κριτική που ασκεί ο Βάγκνερ κατά της θρησκείας. Κάτι που δεν το παραδέχονται πολλοί, ο συνθέτης της Τετραλογίας δεν ήταν και κάνα υπόδειγμα θρήσκου και σεμνού ανθρώπου, έκανε πολλή παρέα με τον άθεο Νίτσε κι έγραφε στα νιάτα του πυρετικά αναρχικά κείμενα. Μετά ήρθε ο Χίτλερ που τον εξώκειλε, με τρομερές συνέπειες, στη ναζιστική ιδεολογία – δυστυχώς ο θορυβώδης αχός τους ταράζει ακόμα και σήμερα την ιστορική μνήμη, παρόλες τις φιλότιμες  και ειλικρινείς προσπάθειες να αποκαθαρθεί το βαγκνερικό πνεύμα από τους αμαθείς κι αδέξιους μνησίκακους.
Υψηλές επιδόσεις υπάρχουν στις εκτελέσεις του Γκέοργκ Σόλτι, του Πιερ Μπουλέζ και η πρόσφατη του Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ αλλά η παρούσα ηχογράφηση του 1980 ξεχωρίζει για τον χαρακτηριστικό «εξαϋλωμένο» ήχο του Χέρμπερτ φον Κάραγιαν και τις ραφιναρισμένες φωνές των τραγουδιστών, προσδίδοντας στο όλο σύνολο την επιθυμητή μεταφυσική ατμόσφαιρα που υπαγορεύει η μουσική φιλοσοφία του Βάγκνερ.
Επειδή όμως η όπερα δεν ακούγεται αλλά βλέπεται, και επειδή δεν έχω όρεξη να κάνω mastering από το δίσκο στον υπολογιστή, παραθέτω πιο κάτω τρία ενδεικτικά βίντεο από το YouTube.
Ο Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ διευθύνει την πιο διάσημη σελίδα του Πάρσιφαλ στο φεστιβάλ του Bayreuth, το υπέροχο μυστικιστικό πρελούδιο της πρώτης πράξης.
Τρεις κορυφαίες φωνές βαγκνερικών διαστάσεων, ο Κουρτ Μολλ, ο Ζίγκφριντ Τζερουσάλεμ και η  Βαλτράουντ Μάγιερ, κάτω από την καθοδήγηση του αντιπαθέστατου Τζέημς Ληβάιν στην Μετροπόλιταν, ερμηνεύουν ωραία τη δεύτερη διάσημη μουσική, τη Μαγγανεία της Μεγάλης Παρασκευής.
Ο Πλάθιντο Ντομίνγκο, με την καθοδήγηση του ικανού Βάλερι Γκεργκίεβ, θυμίζει λίγο Τσάρλτον Ήστον στο Ελ Σιντ σε μια δραματοποιημένη συντομευμένη εκδοχή των ενενήντα λεπτών από την ARTHAUS. Παρόλ’ αυτά, θα βάλω στο πρόγραμμα να πάρω την πρόσφατη έκδοση με τον ταλαντούχο αρχιμουσικό Christian Thielemann, συμπρωταγωνιστώντας με την πάντα εξαίρετη Βαλτράουντ Μάγιερ.

Parsifal600

Μου έλεγε ένας φίλος τις προάλλες, με αφορμή τις αραιώσεις στις μπλογκοπαρουσίες μας και την αυτοκρατορία των ηλίθιων, πως μετά από ένα πενταήμερο στο δάσος και τη θάλασσα, οι μπετόβλακες μοιάζουν τοσοδούλικοι, τόσοι δα, μικρούληδες. Δεν φαίνονται. Ο [τάδε γνωστός μας], ειδικά, αποκτά μια φωνή σαν ψύλλος που τραγουδά στο μπάνιο. Το προτείνω ανεπιφύλακτα. Χάιλυ Ρεκομέντεντ.

Χάιλυ Ρεκομέντεντ λοιπόν. Ακολουθώ την παραίνεσή του και βλέπω πια τα πράγματα από απόσταση. Οι μπετόβλακες στα μπλογκ, την ενημέρωση, την πολιτική, την καθημερινότητα φαντάζουν τοσοδούληδες όσο και δούλοι της βλακείας τους. Τι να σχολιάσω πλέον στα καυτά πολλαπλά ζητήματα των ημερών. Τι έχει απομείνει από τον εξευτελισμό της καθημερινότητας που δεν παρατηρήθηκε και δεν έχει ειπωθεί. Αρχίζω να νιώθω σαν τον Ξέρξη που μαστιγώνει έναν ωκεανό βλακείας. Εγώ θα αλλάξω τον κόσμο; Εσείς; Όχι, τον διαχειρίζονται Αυτοί. Οι μπετόβλακες. Οι πολιτικοί. Οι δημοσιογράφοι. Οι ψευτομπλόγκερς. Τα τσουτσέκια του σταρ σύστεμ.

Δεν παραιτούμαι όμως, απλά προς το παρόν ζαλίστηκα. Κάνω μια στάση γιατί τώρα και οι ζέστες στραγγίζουν τις αντοχές. Ασχολούμαι με πιο δημιουργικά πράματα. Να διαβάζω. Να γράφω. Να ακούω. Να βλέπω. Να βγαίνω. Χάιλυ ρεκομέντεντ, όχι πίπες.

Parsifal_2

Πέτυχα νωρίτερα σε πολύ καλή κατάσταση ένα άλμπουμ πέντε δίσκων με τον Πάρσιφαλ του Ρίχαρντ Βάγκνερ, στη χάιλυ ρεκομέντεντ εκτέλεση του Κάραγιαν για την DG. Έδωσα και τα τελευταία λεφτά που είχα για σήμερα να τον αποκτήσω, γιατί είπαμε ότι μαζεύω βινύλια, το χόμπυ μου. Μια λίγο περίεργη θρησκευτική αλληγορία, που προέρχεται περισσότερο από τους μύθους του σκοτεινού Βορρά και την προσωπική φιλοσοφία του Βάγκνερ παρά από την χριστιανική παράδοση. Ο χαζός, ο αφελής, ο βλάκας Πάρσιφαλ, ο «αγνός» αλλά και φονιάς κύκνων, βρίσκεται ανάμεσα σε μια διαμάχη των Ιπποτών του Γκράαλ και του μάγου Κλίγκσορ. Δίπλα του η καταραμένη Κούντρυ, λάγνα αλλά και μοχθηρή, τυφλό όργανο του Κλίγκσορ αλλά λαχταράει να απελευθερωθεί από τα δεσμά του. Μαζί θα δώσουν τη λύση μετά από μια ανεπιτυχή ερωτική συνεύρεση. Χωρίς να το επιθυμούν να βρίσκονται μαζί αλλά αναγκασμένοι από τις συνθήκες, η ανάγκη να ελευθερωθούν θα τους κάνει να αποδράσουν από τη μέγγενη των βαρύτατων συμβολισμών, των συλλογικών ενοχών και της ολοκληρωτικής καταπίεσης. Ο αγνός ηλίθιος και η μάγισσα, απέναντι στο καθεστώς και στη διαφθορά, δεν έχουν εναλλακτικές λύσεις εκτός από το να συμβαδίσουν με το σκοτεινό πνεύμα της εποχής. Και την μεταβάλλουν τελικά με το θράσος και την ηλιθιότητα μέχρι την τελική σκηνή της αποκάλυψης του Ιερού Δισκοπότηρου. Συμπρωταγωνιστεί βέβαια και η Λόγχη του Πεπρωμένου αλλά θα πάμε πολύ μακριά και θα μπλέξουμε με τις αλληγορίες και την έμμεση κριτική που ασκεί ο Βάγκνερ κατά της θρησκείας. Κάτι που δεν το παραδέχονται πολλοί, ο συνθέτης της Τετραλογίας δεν ήταν και κάνα υπόδειγμα θρήσκου και σεμνού ανθρώπου, έκανε πολλή παρέα με τον άθεο Νίτσε κι έγραφε στα νιάτα του πυρετώδη αναρχικά κείμενα. Μετά ήρθε ο Χίτλερ που τον εξώκειλε, με τρομερές συνέπειες, στη ναζιστική ιδεολογία – δυστυχώς ο θορυβώδης αχός τους ταράζει ακόμα και σήμερα την ιστορική μνήμη παρόλες τις φιλότιμες και ειλικρινείς προσπάθειες να αποκαθαρθεί το βαγκνερικό πνεύμα και από τους σημερινούς αμαθείς κι αδέξιους μνησίκακους, τους συνήθεις αυτοκράτορες της απέραντης ηλιθιότητας.

Υψηλές επιδόσεις υπάρχουν στις εκτελέσεις του Γκέοργκ Σόλτι, του Πιερ Μπουλέζ και η πρόσφατη του Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ αλλά η παρούσα ηχογράφηση του 1980 ξεχωρίζει για τον χαρακτηριστικό «εξαϋλωμένο» ήχο του Χέρμπερτ φον Κάραγιαν και τις ραφιναρισμένες φωνές των τραγουδιστών, προσδίδοντας στο όλο σύνολο την επιθυμητή μεταφυσική ατμόσφαιρα που υπαγορεύει η μουσική φιλοσοφία του Βάγκνερ.

Επειδή όμως η όπερα δεν ακούγεται αλλά βλέπεται, και επειδή δεν έχω όρεξη να κάνω mastering από το δίσκο στον υπολογιστή, παραθέτω πιο κάτω τρία ενδεικτικά βίντεο από το YouTube.

Ο Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ διευθύνει την πιο διάσημη σελίδα του Πάρσιφαλ στο φεστιβάλ του Bayreuth, το υπέροχο μυστικιστικό πρελούδιο της πρώτης πράξης.

[YT]7w17MamPY7A[/YT]

Τρεις κορυφαίες φωνές βαγκνερικών διαστάσεων, ο Κουρτ Μολλ, ο Ζίγκφριντ Τζερουσάλεμ και η  Βαλτράουντ Μάγιερ, κάτω από την καθοδήγηση του αντιπαθέστατου Τζέημς Ληβάιν, στην Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης, ερμηνεύουν ωραία τη δεύτερη διάσημη μουσική της όπερας, τη Μαγγανεία της Μεγάλης Παρασκευής.

[YT]DwdYZWFrBBM[/YT]

Ο Πλάθιντο Ντομίνγκο, με την καθοδήγηση του ικανού Βάλερι Γκεργκίεβ, θυμίζει λίγο Τσάρλτον Ήστον στο Ελ Σιντ σε μια δραματοποιημένη συντομευμένη εκδοχή των ενενήντα λεπτών από την ARTHAUS. Παρόλ’ αυτά, θα βάλω στο πρόγραμμα να πάρω την πρόσφατη έκδοση με τον ταλαντούχο αρχιμουσικό Christian Thielemann, και που ο  Ντομίνγκο συμπρωταγωνιστεί με την πάντα εξαίρετη Βαλτράουντ Μάγιερ.

[YT]ABd7kpsOFko[/YT]

.

.

πηγές εικόνων: Sara Krulwich/The New York Times, η ιδιωτική συλλογή μου LP


Advertisements

9 thoughts on “Ο αγνός ηλίθιος Πάρσιφαλ

  1. Για το πρώτο μέρος δεν θα σχολιάσω. Όσο για τον Πάρσιφαλ είναι από τις πλέον όμορφες όπερες. Βέβαια αυτό θα μπορούσα να πώ για όλες σχεδόν τις όπερες του Βάγκνερ. Anyway εγώ πάντως με τον Πάρσιφαλ θα πάω σήμερα Επίδαυρο. Είδες τυχερός που είμαι?

  2. Αυτές οι φλασιές… κάποιες φορές θα μπορούσαν να παρομοιαστούν με ατομικευμένα εξελικτικά άλματα κι άλλες φορές δεν μπορούν.

  3. Υπέροχη όπερα ο Parsifal. Μην πω ότι είναι η κορύφωση του μουσικού λυρικού θεάματος. Πάντως η επιρροές και οι καταβολές του Wagner στον Βουδισμό είναι ολοφάνερες σε αυτή την όπερα.
    H 2η καταγραφή του Karajan είναι όντως κορυφαία, την έχω και σε CD. Υπάρχει μια ακόμα σε RCA με την Φιλαρμονική της Βιέννης στο Festival του Salzbourg η οποία είναι εξαιρετική και μάλιστα λίγο εκκεντρική γιατί μεταξύ των πράξεων άλλαξε την Kundry (ξεκίναει με Hongen και τελειώνει με Ludwig). Hotter, Wachter στα καλά τους… Άσε υπέροχο…
    Μεγαλειώδης και η ερμηνεία του Hans Knappersbusch, μαθητής του Hans Richter, αγαπητός μαέστρος του Wagner (και του Bruckner) και all star cast. Από το Bayreuth φυσικά. Υπάρχει η μονοφωνική 1951 και η στερεοφωνική του 1961

    Συνιστώ το πακέτο Wagner της Decca με όπερες από το Bayreuth. Εννοείται ότι είναι Must have, διότι έχει όλες τις όπερες από τον Ιπτάμενο Ολλανδό μέχρι τον Parsifal (Levine 1985 πολύ καλύτερο από την Met και την Meier από άλλον πλανήτη). Βρίσκεται και σε Ελληνικά δισκοπωλεία γύρω στα 50 Ευρώ. Δείτε λεπτομέρειες:

    http://www.deccaclassics.com/newsandnewreleases/may2008/4780279.htm

    Του Thielemann το παίρνεις και ακούς μόνο Τhielemann που είναι ο ήρωας της παράστασης. Είναι ζωντανή ηχογράφηση. Σε αυτή φαίνεται ότι ο Domingo και η Meyer είναι γερασμένοι για τους ρόλους αυτούς, παρόλο το τσαγανό τους.

    Από DVD-VIDEO εξαιρετικότατος είναι του Haitink το 2007 από την Όπερα της Ζυρίχης με τέλεια εικόνα και ήχο και πολύ καλή σκηνοθεσία παράστασης.

    Πάντως δεν είναι αστείο ότι οι σπουδαίοι Wagnerικοί μαέστροι είναι Εβραίοι. Αλλά, αν θυμάμαι καλά, την πρεμιέρα του Parsifal την διεύθυνε Εβραίος μαέστρος, ο Hermann Levi, που τον εκτιμούσε πολύ ο Wagner.

  4. 50 ευρώ το πακέτο των 33 σιντί με όλες τις όπερες του Βάγκνερ; Πλάκα μου κάνεις; Κι απορώ πως γίνεται η κλασική ηχογράφηση του Tριστάνου με τον Καρλ Μπεμ να βολτάρει μεταξύ DG, Philips και Decca. Και η Τετραλογία του Μπεμ, από την Philips είχε εκδοθεί και τώρα καταλήγει στην Decca; Περίεργο.

    Πολύ σωστό αυτό με τον Hermann Levi που έγραψες. Γενικά, ο Βάγκνερ, που έγραψε το αντισημιτικό δοκίμιο ο Ιουδαϊσμός στη Μουσική, είχε πολλούς Εβραίους μουσικούς για συνεργάτες του. Από τα παράδοξα μεν αλλά αποσιωπημένα δε, για ευνόητους λόγους…

  5. DG, Phillips και Decca είναι μέλη του ομίλου της Universal Music εδω και πάρα πολύ καιρό. Ειδικά η Phillips είχε εξαγοραστεί από την Decca από τις αρχές του 1980.

    Ιστορικά να πω μόνο, ότι η Phillips είχε αγορασμένα δικαιώματα στο Bayreuth και τα περισσότερα του πακέτου Original άνηκαν στην Phillips, πλην του Τριστάνου που πάτησε πόδι τότε η DG. Οι διαμάχες με τα δικαιώματα ήταν τρομερές εκείνη την εποχή. Αυτές φυσικά οι ηχογραφήσεις είναι θρυλικές εκδόθηκαν, εκχωρήθηκαν, επανεκχωρήθηκαν και ανακυκλώθηκαν μεταξύ των 3 εταιριών. Μην ξεχνάμε ότι σε πολλές αυτές τις ηχογραφήσεις συμμετείχαν καλλιτέχνες που είχαν αποκλειστικά συμβόλαια με διαφορετικές εταιρίες, π.χ το φεστιβάλ του Bayreuth με την Phillips, ο Bohm με την DG, η Nilson με την Decca κ.λπ, κ.λπ. Υπάρχουν δε από εκείνη την εποχή του πολέμου πνευματικών δικαιωμάτων, ηχογραφήσεις που ποτέ δεν βγήκαν παρα μόνο πρόσφατα π.χ οι Αρχιτραγουσιστές του Karl Bohm στο Bayreuth, που είναι ίσως ότι καλύτερο έχω ακούσει στο έργο αυτό αλλά και οι αρχιτραγουδιστές πάλι, με τον Kubelick.

    Έτσι ανακυκλώνονται μεταξύ των. To πακέτο που σου πρότεινα είναι must, γιατί έχει και πολύ καλά remasters (αν και εγώ το πήρα για τον Wagner του Sawalisch και εξεπλάγην με τις εξαιρετικές ερμηνείες του Silvio Varviso). Το Δακτυλίδι του Bohm άνευ αμφισβητήσεως το καλύτερο ever.

    Όσο για τον Wagner και το Ιουδαϊσμό, είναι μεγάλη ιστορία. Το αντισημητικό του δοκίμιο σίγουρα είναι εμπαθές και σίγουρα έχει τις ρίζες του στην γενικότερη Οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή στην Γερμανία και στην Ευρώπη και στην επιρροή – έλεγχο που ασκούσαν οι Ιουδαϊκές κοινότητες. Εκφράστηκε φυσικά άκρως ρατσιστικά αλλά από την άλλη υποθέτω ότι οι «Εβραίοι» δεν ήταν και αθώες περιστέρες.

  6. Η εναντίωση στις ακραίες εκφάνσεις του σημιτισμού και του σιωνισμού, δεν συνεπάγεται υιοθεσία ακραίων εθνοφυλετικών θεωριών.

  7. spiretos72, κυρίως από το υπόγειο της Καπλανών (πρώην Μασσαλίας, πάντοτε έντιμοι στις τιμολογήσεις ανάλογα με την ποιότητα), τον Ζαχαρία στο Μοναστηράκι (τεράστια συλλογή αλλά πολύ μέτρια πράματα από ποικιλία και καταστάσεις δίσκων, αφού τους κοστολογούν 3€) και το γωνιακό δίπλα στη Λέσχη (εκεί πέτυχα τον Πάρσιφαλ, τα έχει όλα 5€ το δίσκο).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s