The Mist: η θεολογία του τρόμου και της υποταγής

themist.jpg

Τα τέρατα είναι η πρόφαση, ο τρόμος είναι μέσα μας διότι για να υπάρξει αυτός χρειάζεται ο φορέας του. Που είμαστε εμείς, κλεισμένοι στο καβούκι του καταναλωτισμού, το σκηνικό στο σούπερ μάρκετ της Ομίχλης. Αν ο χώρος αυτός εξυπακούεται καθαρά από πρακτικούς δραματουργικούς λόγους, εν τούτοις τόσο ο Stephen King όσο και ο Frank Darabont εκμεταλλεύονται πολύ καλά την καταναλωτική (αν)ασφάλεια ως φόντο της ιστορίας. Όλα διαδραματίζονται ανάμεσα στα ράφια με συσκευασμένα προϊόντα – σε μια ειρωνεία της πλοκής, η οχύρωση του σούπερ μάρκετ ενάντια στο «κακό» γίνεται με σακιά από σκυλοτροφές!

Αρκετοί θεατές (προφανώς κάτι καυλωμένοι με τα σαχλά Hostel και Saw) ενοχλήθηκαν που η Ομίχλη δεν ήταν τόσο σπλάτερ επειδή τα «τέρατα» αποδόθηκαν κάπως σχηματικά αλλά ο Darabont ορθώς τους έδωσε το ρόλο των κομπάρσων. Δεν κάνω spoiler, το θέμα της ταινίας δεν είναι ότι εκεί έξω υπάρχουν «τέρατα» αλλά ότι μέσα μας βρίσκονται τα αληθινά «τέρατα». Αυτό είναι το προφανές, αλλά ο τρόπος που συμβαίνει στην ταινία έχει μεγάλη σημασία και δεν γίνεται αντιληπτός από την αρχή. Η Ομίχλη είναι ύπουλη ταινία στην πλοκή, ξεκινάει μάλλον ανιαρά, «μία από τα ίδια χολυγουντιανά» ας πούμε, αλλά η κλιμάκωση που χτίζει σταδιακά και μετρημένα έχει ένα έντονο θεατρικό χαρακτήρα, το σενάριο υπακούει καθαρά σε θεατρικούς όρους αφού γυρνάει γύρω από τρεις βασικούς πόλους: την ανατροπή των συμβάσεων για το τι θεωρείται «απειλή» σε μία αναγκαστική μάζωξη ανθρώπων, την εξέλιξη των χαρακτήρων διαμέσου της θρησκοληψίας και το σημαντικότερο, η σύγκρουση δεν προέρχεται από την «εξωτερική» απειλή, αλλά από τις διαβαθμίσεις στη ρύθμιση των διαφορετικών προτεραιοτήτων για την επίλυση της κρίσης. Γι αυτό το λόγο η υποτυπώδης, εν τέλει, δράση είναι προσχηματική, όπως διαπιστώνει και ο Ηλίας Δημόπουλος στη δική του κριτική: Ο Darabont, ως γνήσιος σεναρίστας που είναι, κρατά την Απειλή «απέξω», μετρώντας προσεκτικά τις εμφανίσεις της (και την φόρτιση Βίας που την ακολουθεί).

Το φινάλε προβλημάτισε πολύ, ένα screaming σε κάποια φάση είναι να σου παγώνει το αίμα, αλλά αυτό σίγουρα ήταν μέσα στις προθέσεις του σκηνοθέτη. Η Ομίχλη δεν είναι ακόμα μία χολυγουντιανή δημιουργία με το λούστρο του θεολογικού τρόμου, όπως το Se7en, αλλά μία καταβύθιση στις εσωτερικές μας φοβίες και ως τέτοια θέλει να ταρακουνήσει το κοινό της. Δεν νομίζω ότι η Ομίχλη είναι απλώς άλλη μια ταινία τρόμου, έτσι νέτα σκέτα, αλλά ανήκει στη χορεία των ψυχολογικών θρίλερ στην πιο ευρεία έννοια, περιλαμβάνοντας και τον μάστορα Χίτσκοκ. Θα δείτε τις τεχνικές του mind control, ο στρατός δεν είναι απαραιτήτως ο φταίχτης-μπαλαντέρ, το θέμα της ταινίας δεν είναι η πολιτική, ο ήρωας δεν κινείται από το τετριμμένο σεναριακό κίνητρο του στυλ έχω-ένα-χόμπυ-και-το-παίζω- ΜακΓκάιβερ-στην-κρίσιμη-σκηνή, οι ψευδοκομπίνες και τα αφόρητα κλισέ δεν υπάρχουν, ευτυχώς, σε αυτή την ταινία. Η Ομίχλη δεν διασκεδάζει, σε καρφώνει στο κάθισμά σου. Μεγάλη μαστοριά. Αν πει κάποιος ότι η Ομίχλη ακολουθεί κλισέ, σφάλλει χονδροειδέστατα, η ταινία μεταχειρίζεται τη γλώσσα και τους κώδικες των ταινιών τρόμου με εποικοδομητικό τρόπο. Το κλισέ είναι κάτι τελείως διαφορετικό, η σχηματική μετάφραση της λέξης «κλισέ» είναι η τυποποίηση. Η Ομίχλη δεν αντιγράφει και δεν τυποποιεί, επαυξάνει το είδος χρησιμοποιώντας το αλφάβητο του κινηματογραφικού τρόμου προσφέροντας ένα καινούριο συντακτικό. Η διαφορά είναι στοιχειώδης και γι αυτό την τονίζω.

Η Marcia Gay Harden είναι αποκάλυψη στο ρόλο της φονταμελίστριας θεούσας αλλά η Piper Laurie της Carrie, πάλι σε ιστορία του Stephen King, παραμένει η βασίλισσα σε αυτό το είδος του ρόλου. Καλοί οι υπόλοιποι ηθοποιοί, η αφρόκρεμα των δευτεραγωνιστών του Χόλυγουντ, αλλά ίσως όχι πολύ ικανοποιητικοί κάποιες στιγμές.

Αν διαφαίνεται ότι υπερτιμώ την ταινία, το κάνω μέσα στα στενά πλαίσια της φιλμογραφίας Stephen King. Η Ομίχλη καταλαμβάνει εύκολα μία από τις πρώτες θέσεις στις καλύτερες μεταφορές βιβλίων του μάστορα του (αμερικανικού) τρόμου, μετά τη Λάμψη και το Misery. Σχετικές συζητήσεις έγιναν στο αποκλειστικά σινεφιλικό ιστολόγιο Days of Wines and Roses, στην κριτική της ταινίας και στην ψηφοφορία για τις καλύτερες ταινίες του Stephen King.

Η Ομίχλη είναι, επιτέλους, τρόμος με άποψη που μας θυμίζει τις καλύτερες στιγμές της κινηματογραφίας στις δεκαετίες του ’50 και ’60. Από τον Ζακ Τουρνιέ στον Χίτσκοκ, αλλά με καλοκρυμμένα δάνεια από τις πρόσφατες κλασικές ταινίες τρόμου και φαντασίας. Οι δωδεκαθεϊστές, οι αγνωστικιστές και οι αθεϊστές θα την λατρέψουν (αυτό κι αν είναι spoiler :-P) Πάντως, όσοι την είδατε και μάλλον απογοητευτήκατε επειδή περιμένατε κάτι σε Alien vs Predator: όταν βγει σε dvd και την ξαναδείτε πιο υποψιασμένα, θα με θυμηθείτε.

____________________________________

Και μία ευχάριστη είδηση: η επόμενη ταινία του Frank Darabont (για το μακρινό… 2009) θα είναι η μεταφορά του Fahrenheit 451 από το ομώνυμο δυστοπικό βιβλίο του Ray Bradbury! Ευτυχώς που δεν την ανέλαβε ο Μελ Γκίμπσον όπως ήταν η αρχική σκέψη…

Advertisements

5 thoughts on “The Mist: η θεολογία του τρόμου και της υποταγής

  1. Χαράς ευαγγέλιο (δωδεκαθεϊστικό ή μη…) να διαβάζεται μια ταινία που δεν φείδεται ειδολογικών τρόπων, με τον ευρύ τρόπο που της αρμόζει – και μάλιστα από έναν «ερασιτέχνη» θεατή.

    Την καλύτερη δουλειά έκανες φίλε μου.

    (Τι είπες βρε πανάθεμά σε – ή αθεόφοβε αν προτιμάς – για το Se7en;)

  2. Είναι μια ταινία τρόμου που βρήκα να έχει πολλά κοινά με την φιλοσοφία των ταινιών του αγαπημένου Ρομέρο.

    Λεπτολόγος ο Darabont φανέρωνε στοιχεία χωρίς να ειπωθεί λέξη.
    Χαρακτηριστικό πως οι χαρακτήρες «χτιζόντουσαν» ακόμη κι όταν έλειπαν από το σελοφάν.

    Μία «σιωπηλή» σεκάνς και μία ακόμη θα μου μείνουν αποτυπωμένες στο μυαλό. Δεν θα τις πω για ευνόητους λόγους. Όσοι την έχουν δει μπορούν να υποπτευθούν.
    Κάνανε να το βουλώσει ακόμη κι ο όχλος των σινεμά του Ρέντη έστω και για λίγο και να μην αναζητήσουν ενοχλητικά το επόμενο ποπ κορν.
    Και είχα πει να μην ξαναπατήσω στα village για ταινία ρε γαμώτι…

  3. Η ταινία θυμίζει τις πρώτες του Ρομέρο που αφού αποδεχτείς την σύμβαση των ζόμπι ή των τεράτων η υπόλοιπη υπόθεση είναι ρεαλιστική και βασίζεται στις σχέσεις και αντιδράσεις των ανθρώπων σε καταστάσεις κινδύνου.
    Παρά τον ατάλαντο πρωταγωνιστή καταφέρνει να δώσει αυτή την εφιαλτική ατμόσφαιρα και ξεφεύγοντας από τα τετριμμένα και τις γνωστές συμβάσεις των αμερικανικών ταινιών έχει και πρωτότυπο τέλος.
    Ευτυχώς την είδα στο Μαρούσι με καμιά 20ρια θεατές και όχι σε κανένα από τα σουπερμάρκετ σινεμά που τα αποφεύγω σαν την θεούσα της ταινίας!

  4. Παράθεμα: Ο Βασιλιάς της Ομίχλης « Μέσα στη Νύχτα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s