Η Jenkins, η Βασίλισσα της Νύχτας, οι ευνούχοι και ο Μότσαρτ

Μας έχει κουράσει όλους αυτός ο παρατεταμένος καύσωνας και ο αντίκτυπός του χτυπάει στα ιστολόγια όπως και τη Λαπούτα. Δεν έχω διάθεση να γράφω συχνά αλλά γι αυτό υπάρχουν και πολλοί άλλοι λόγοι που αφορούν περισσότερο τον εξωδιαδικτυακό βίο. Κοινώς, αν και δεν απέχω από μπλόγκιν συνειδητά, κάποιες περιστάσεις επιβάλλουν την αποτοξίνωσή μου από το διαδίκτυο. Έχουν περισσότερο δημιουργικό χαρακτήρα που απαιτεί αφοσίωση και συνέπεια και γι αυτό αραιώνω. Όσο για κάποια άλλα «κακοτόπια», αδιαφορώ και αγνοώ επί τούτου την ύπαρξή τους.

Σήμερα ξεσκόνισα το μπλογκ μου και παρατήρησα ότι καιρό έχω να βάλω ποστ για την Ηχωδία. Κι ενώ σκεφτόμουν προχτές να βάλω κάτι για την ημέρα της μουσικής, στο τέλος βαρέθηκα μόνο στη σκέψη να σκαλίσω τη δισκοθήκη μου. Σήμερα όμως, ψάχνοντας στο YouTube για κάτι άσχετο, έπεσα σε διάφορες εκδοχές της περίφημης Οργής της Βασίλισσας από τον Μαγικό Αυλό του Μότσαρτ, «Der Hölle Rache«, και θυμήθηκα το πρώτο μουσικό ποστ που είχα κάνει εδώ, επρόκειτο για τη χειρότερη «Ντίβα» όλων των εποχών. Αναπαράγω συνοπτικά όσα έγραφα τότε για να το συμπληρώσω με το τώρα.

Η όπερα είναι περισσότερο δύσκολο είδος απ’ όσο νομίζεται με την πρώτη σκέψη. Είναι θέατρο με μουσική, που αυτό σημαίνει ότι οι απαιτήσεις είναι διπλάσιες: δεν αρκεί ως τραγουδιστής να είσαι καλός μουσικός αλλά απαιτείται να είσαι και καλός ηθοποιός. Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα τραγουδιστών που είναι πολύ καλοί μουσικοί αλλά κακοί ηθοποιοί, και το αντίστροφο. Για παράδειγμα, θεωρείται ο Παβαρότι ως ο κορυφαίος τενόρος των καιρών μας, αλλά είναι εξαιρετικά κάκιστος ηθοποιός – ξέρω, είμαι βέβηλος. Όχι πως υπάρχει απαξίωση για το θέατρο καθεαυτό, μα όταν ένας Άλεκ Γκίνες και ένας Λώρενς Ολιβιέ δίνουν την απόλυτη προτεραιότητα στη μουσικότητα του Λόγου, η όπερα θα κοπιάσει διπλά γιατί έχει ως αφετηρία της τη Μουσική.

Η Florence Foster Jenkins ήταν μια εντελώς άμουση τραγουδίστρια που εκμεταλλευόμενη τις γνωριμίες της έγινε μεγάλη ντίβα κάπου στα 20’ς με 30’ς. Ανεπίδεκτη εντελώς στο μουσικό αυτί της, κατάφερε να γίνει μεγάλη παίχτρια σκοτώνοντας, παρά ερμηνεύοντας, γνωστές άριες από όπερες και τραγούδια της Μπελ Επόκ. Ίσως εκεί να ήταν το μυστικό της επιτυχίας της, σαν μία τραγουδίστρια του Je t’ aime, που γνώρισε μεγάλες δόξες πριν σβήσει κάτω από το βάρος της ματαιοδοξίας της. Μάλιστα, σε ένα ρεσιτάλ της στο Κάρνεγκι Χωλ, στη Νέα Υόρκη, γέμισε η αίθουσα 3.000 θεατές κι άφησε παραπονεμένους απέξω 2.000! Τόση ήταν η επιτυχία της. Χάρη σε μια κυκλοφορία, πριν δεκαπέντε χρόνια από μια μικρή εταιρεία, η Florence Foster Jenkins ανασύρθηκε από τη λήθη για να τέρψει ξανά τα ώτα με τον εγκληματικό οίστρο της. Από κείνο το cd προέρχεται η ακόλουθη ερμηνεία της, η απόλυτη δολοφονία στην Οργή της Βασίλισσας της Νύχτας με τις περίφημες κολορατούρες που γονατίζουν εύκολα μια κακοφορμαρισμένη φωνή. Μα η φωνή της Florence Foster Jenkins δεν ήταν ακριβώς κακοφορμαρισμένη, μα μία αυτιστική συνθήκη με το επέκεινα της ερμηνείας: ο Τζοακίνο Ροσσίνι πιέστηκε κάποτε από τους πατρώνες του να προσλάβει μια πριμαντόνα της συμφοράς, αφού την άκουσε τροποποίησε αμέσως τις άριες σύμφωνα με τη μία και μοναδική καλή νότα που είχε, μα η Jenkins δεν είχε ούτε μία καλή. Είναι να απορεί κανείς πως θα τα έβγαζε πέρα ο Ροσσίνι αν του προωθούσαν την Jenkins. Ιδού το ηχητικό τεκμήριο, και με δεξί κλικ/αποθήκευση ως:

[audio:http://www.fileden.com/files/2007/1/27/698393/jenkins%20%2800-34%29.wma%5D

Απόψε σκάλισα στο YouTube όλα τα οπτικοακουστικά ντοκουμέντα για τη Βασίλισσα της Νύχτας. Καλές ερμηνείες, μέτριες ερμηνείες και αστείες, μα μου έκανε τεράστια εντύπωση η σχετικά άγνωστη Diana Damrau. Υπάρχουν δύο ερμηνείες της, η πιο πρόσφατη είναι από το περσινό Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ, κι εκεί είναι καλή η παρουσία της. Μα η ερμηνεία της στο Κόβεν Γκάρντεν, κάτω από τη μπαγκέτα του σπουδαίου Colin Davis και τη σκηνοθεσία του David McVicar, με άφησε άναυδο. Η Diana Damrau τα δίνει όλα στην περίφημη άρια του Μότσαρτ, η ηθοποιία και η φωνή βρίσκουν τη δικαίωσή τους και διασώζουν την τιμή τής συχνά υποτιμημένης τέχνη της όπερας. Αρκούν το σφρίγος, το πάθος, η συνέπεια, το ήθος και ο επαγγελματισμός για να βγάλουν σε πέρας μια «συντηρητική» παρουσίαση χωρίς εύκολους μοντερνισμούς και ακραίες μουσικολογικές προσεγγίσεις. Στο βίντεο θα υποστείτε αρχικά για δύο λεπτά το διάλογο, μουσικά: ρετσιτατίβο, με την Παμίνα πριν ξεκινήσει η άρια, μα είναι καλό να τον παρακολουθήσετε για να καταλάβετε το πόσο σοβαρή υπόθεση είναι η όπερα. Χαλάλι της, είναι τόσο πειστική η εκπληκτική Diana Damrau που δεν χρειάζονται επεξηγήσεις και υποτιτλισμοί για το ταλέντο της.

Και ανακαλύπτω έπειτα ένα δωδεκάχρονο αγόρι να ερμηνεύει την ίδια άρια! Μην το γελάτε, δεν είναι εύκολο κομμάτι, και έμεινα κόκκαλο όταν το άκουσα. Οι πανδύσκολες κολορατούρες να βγαίνουν αβίαστα από το εφηβικό στόμα του Robin Schlotz, έστω και με αρκετά «λαθάκια», δεν είναι τόσο αξιοπερίεργο γεγονός η ερμηνεία αυτή από ένα αγόρι εάν σκεφτεί κανείς πως εκείνη την εποχή, μέχρι τον Γκλουκ συστηματικά, οι γυναικείοι ρόλοι ερμηνεύονταν από μικρά αγόρια και ευνούχους. Το βίντεο αυτό είναι μια ελάχιστη εκδοχή για την οπερατική εποχή του 18ου αιώνα, μα φαίνεται πως ο Μότσαρτ απέφευγε τους ευνούχους στις όπερές του, τους είχε μόνο για τα θρησκευτικά έργα του λόγω του χριστιανικού κατεστημένου που αρνούνταν τις γυναίκες – αχ, τι υπέροχη θρησκεία ο ασεξουαλικός χριστιανισμός!

Advertisements

7 thoughts on “Η Jenkins, η Βασίλισσα της Νύχτας, οι ευνούχοι και ο Μότσαρτ

  1. To Video με την Damrau είναι υπέροχο. Και μου θύμισες τότε (2003) βρισκόμουν στο Λονδίνο στα τσαφ δεν είδα αυτή την ερμηνεία. Τα πω ότι credits πρέπει να δοθούν και στην σκηνοθεσία. H Άρια αυτή είναι εξαιρετικά απαιτητική τόσο στην ερμηνεία όσο και στο φυσικό ταλέντο που μπορεί να έχει η φωνή. Η κινησιολογία ήταν τέλεια και ζωντανή πολύ προσεγμένη ώστε να γίνεται σε σωστό χρόνο για να παίρνει σωστές ανάσες η ερμηνεύτρια. Δεν χρειάζεται μόνο καλή φωνή και καλή θεατρική ερμηνεία άλλα και πολύ προσεκτική κίνηση. Λεπτομέρεια που ο σκηνοθέτης την πρόσεξε πολύ. Συγχαρητήρια και στον David McVicar (σκηνοθέτης).

    Κρίμα όμως που η Βασίλισσα της νύχτας κουβαλάει μια κάταρα. Πολλές ερμηνεύτριες δεν ξεφεύγουν εύκολα από τον ρόλο αυτό. Καλούνται ανα τον κόσμο μόνο για αυτόν τον ρόλο και για τίποτα άλλο. Eίναι και η περίπτωση της Damrau.

    Πάντως κατα μένα πάντα η απόλυτη βασίλισσα του ρόλου της Βασίλισσας της νύχτας είναι η Lucia Popp. Όσοι ενδιαφέρεστε για ακολουθήστε το Link: http://www.sendspace.com/file/5ovw3o
    Μερικές ακόμα διάσημες βασίλισσες: Auger, Jo, Streich, Studer, Dessay, Gruberova, Lipp, Koth

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s