De Temporum Fine Comoedia: το άγνωστο αριστούργημα του Carl Orff

Update: το link του αρχείου για να κατεβάσετε το έργο ολόκληρο, παρατάθηκε μέχρι τις 5/12

 

 

Η εσχατολογική Αναπαράσταση για το Τέλος του Χρόνου του Carl Orff είναι το τελευταίο του έργο (συνθ. 1962-1972) και συνάμα η πεμπτουσία της σκέψης και του συνθετικού corpus του. Όμως είναι και το πιο παραμελημένο όσο και ξεχασμένο έργο καθώς η μοναδική δισκογραφική καταγραφή του (ηχογράφηση το 1973 από τον Χέρμπερτ φον Κάραγιαν και η μοναδική ανατύπωση σε cd το 1991) είναι πλέον σπάνια και έχει καταδικαστεί στην αφάνεια. Το de temporum fine comoedia έχει θεματικά εσχατολογικό περιεχόμενο και ενορχηστρωτικά περιέχεται όλη η φιλοσοφία του για τη σύνθεση της μουσικής. Στη γλώσσα του λιμπρέτου χρησιμοποιούνται αρχαία ελληνικά με ερασμιακή προφορά, με αποσπάσματα από ορφικούς ύμνους, ειδικά τις Συβιλλικές Προφητείες, λατινικά (κυρίως από λειτουργίες), γερμανικά και δικές του προσθήκες. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα σκηνικό ορατόριο αν και αυτός ο ορισμός δεν μπορεί να το καλύψει απόλυτα, ο ίδιος ο Ορφ προτιμούσε τον όρο “theatrum mundi”. Η υπόθεση έχει ως εξής:

Η ανθρωπότητα βρίσκεται στο χείλος της καταστροφής, που παρουσιάζεται στο τρίτο μέρος ως ένας χορός με την έννοια της αρχαίας τραγωδίας. Στο πρώτο μέρος του έργου, οι Σύβιλλες προλέγουν με τις προφητείες τους το τέλος του κόσμου [ηχητικό δείγμα] και οι επιτακτικές κραυγές τους για το τέλος αυτό λειτουργούν περισσότερο ως τετελεσμένο γεγονός παρά ως προειδοποίηση. Στο δεύτερο μέρος, οι Αναχωρητές απαντούν με την παθιασμένη άρνηση “ούποτε, μήποτε, μήπου, μηδέποτε” [ηχητικό δείγμα] αλλά η δραματική αποστροφή “ες αεί” των Σύβιλλων προαλείφει το συντελεσμένο του επόμενου μέρους. Όπου η ανθρωπότητα συντρίβεται, σύμφωνα με λατινικές παραθέσεις από το Περί Αποκαταστάσεως των Πάντων του Ωριγένη [ηχητικό δείγμα] και εμφανίζεται ο Εωσφόρος μπροστά στο Δημιουργό του λέγοντας τρεις φορές “Pater peccavi” (Πατέρα, γύρισα), με κάθε φορά να αποτινάσει το κόκκινο προσωπείο του και τα μαύρα ενδύματά του για να αποκαλυφθεί ο άγγελος που πέπτωκε, με λευκό χιτώνα και φωτεινό προσωπείο. Ακούμε από το παρασκήνιο να σιγοντάρεται το παράθεμα “τα πάντα νους” κάτω από τη λατινική λειτουργία Vox Mundana και το έργο κλείνει με τους κατανυκτικούς ήχους από το όργανο και τις βιόλες, με δάνειο από Μπαχ, ως ένα υπαρξιακό ερώτημα.

Η ορχήστρα είναι κάπως ανορθόδοξη με την χρήση εξωτικών κρουστών, μηχανή του αέρα, αρχαϊκά κύμβαλα, καμπάνες και τουμπελέκια με μπαγκέτες από το Θιβέτ κι άλλα κρουστά όργανα που αγγίζουν τον εξωφρενικό αριθμό των 100 (!!) αλλά κι από την υπόλοιπη ορχήστρα έχουμε 6 φλάουτα (που εναλλάσονται με πίκολα), 6 κλαρινέτα, 1 κοντραφαγκότο, 6 τρομπέτες, 8 κόρνα, 1 τούμπα, μια ομάδα από βιόλες, 3 άρπες και πιάνα, δύο όργανα και ηλεκτρονική ταινία. Η παγκόσμια πρεμιέρα του έργου έγινε στο Ζάλστμπουργκ το 1973 από τον Χέρμπερτ φον Κάραγιαν και ακολούθησε τον ίδιο χρόνο η κυκλοφορία σε δίσκο βινυλίου. Ανατυπώθηκε μία και μοναδική φορά σε cd το 1991(*) κι έκτοτε το de temporum fine comoedia ερμηνεύτηκε ελάχιστες φορές (βρήκα ότι τουλάχιστον τρεις φορές επαναλήφθηκε το κολοσσιαίο εγχείρημα σε συναυλίες με άλλους συντελεστές) και καμία άλλη ηχογράφηση δεν πραγματοποιήθηκε. Εξαιρετικής ποιότητας η καραγιαννική ηχητική καταγραφή, το έργο μοιάζει να γράφτηκε κομμένο-ραμμένο στα μέτρα του αυστριακού αρχιμουσικού εξαιτίας της αυξημένης δυσκολίας και της επιζητούμενης τελειοθηρίας στην ερμηνεία. Πριν αρκετά χρόνια, σε ψηφοφορία βρετανικού περιοδικού, με το ερώτημα του έργου που σημάδεψε τον 20ο αιώνα, η Αναπαράσταση κατέλαβε τη δεύτερη θέση μετά την Ιεροτελεστία της Άνοιξης του Ιγκόρ Στραβίνσκυ.

Το έργο το προσφέρω ολόκληρο σε μορφή αρχείου .rar (**). Το μέγεθος του είναι 84.4 ΜΒ για μία ώρα μουσικής, η επιλογή αυξημένης ποιότητας mp3 κατά το ριπάρισμά του (192 Kbps) κρίθηκε αναγκαία για την απροβλημάτιστη απόδοση και καθαρότητα ιδιαίτερα των δυναμικών εξάρσεων. Θα παραμείνει online για μία βδομάδα, με τη σκέψη να το παρατείνω σε δύο.

Herbert von Karajan - Carl Orff

 

Στοιχεία ηχογράφησης:

De temporum fine comoedia

(1970-1971; 20. Aug. 1973 Salzburger Festspiele)
Musik von
Carl Orff

Prolog – Sprecher
Die neun Sibyllen – Sopran, Alt
Die neun Anachoreten – Tenor, Baß
Die letzten Menschen – Chor
Der Chorführer – Baß
Luzifer – Sprechrolle
Fernchor – Kinderchor

1973 Herbert von Karajan; Kölner Rundfunkchor, Kölner Rundfunksymphonieorchester
Die Sibyllen: Colette Lorand, Jane Marsh, Kay Griffel, Sylvia Anderson, Gwendolyn Killebrew, Kari Lövaas, Anna Tomowa-Sintow, Heljä Angervo, Glenys Loulis
Die Anachoreten: Erik Geisen, Hans Wgmann, Hans Helm, Wolfgang Anheisseer, Siegfried Rudolf Frese, Hermann Patzalt, Hannes Kojel, Anton Diakov, Boris Carmeli
Die letzten Menschen: Christa Ludwig, Peter Schreier, Josef Greindl, Rolf Boysen
DG 2530 432 (1 LP) / DG 429 859-2 (1 CD) (Besetzung der UA der Salzburger Festspiele)

___________________

* Παρόλο που είναι σχεδόν μηδαμινά σε ποσότητα τα αντίτυπα που κυκλοφορούν σήμερα, μεταχειρισμένο δε στο διαδίκτυο το βρήκα να πωλείται ακόμη και 78 δολάρια(!!), αν κάποιος ενδιαφέρεται να αποκτήσει το cd (δεν περιέχει το λιμπρέτο δυστυχώς παρά μόνο στην έκδοση για LP) μπορεί να το παραγγείλει από εδώ στην τιμή των 15 δολαρίων για όσο ακόμη υπάρχουν αντίτυπα.

** Για την αποσυμπίεση του αρχείου .rar, αν δεν διαθέτετε το κατάλληλο πρόγραμμα μπορείτε να κατεβάσετε το winRAR.

Advertisements

5 thoughts on “De Temporum Fine Comoedia: το άγνωστο αριστούργημα του Carl Orff

  1. Για το βινύλιο που έχω ως φωτογραφία, μην με ρωτάτε, δεν το έχω. Το βρήκα στο νετ. Αν κάποιος, κατά τύχη λέμε, το διαθέτει, μπορεί να μου το πουλήσει; (κι αν δεν τον πονέσει ο αποχωρισμός 😛 )
    Σε κάθε περίπτωση, μπορεί ο κάτοχος του δίσκου να σκανάρει το λιμπρέτο γιατί δεν το έχει το cd;

  2. Πιθανότατα στη Σχολή Ματτέι (στην οδό Δημοχάρους) να υπάρχουν όλα τα έργα του Καρλ Ορφ. Σκέφτομαι ότι θα ήταν ενδιαφέρουσα κίνηση να την επισκεφτεί κάποιος που επιθυμεί διακαώς και να ζητήσει να αντιγράψει σε κασέτες τους δίσκους βινυλίου. Δεν διαθέτω τόσο πάθος ή μπορεί και να προτιμώ να τα βρίσκω έτοιμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s